"gŵr a garent gymaint â'u hargwlydd a'u brawdfaeth"
'Y Cyfarpar Newydd' (1858)
Public Domain'Y Cyfarpar Newydd' (1858) - Credyd: Franz Eduard Meyerheim

Dyma’r cyntaf o sawl cyfeiriad at y cysyniad o faethu ac at frodyr maeth yn Y Mabinogion. Credir i’r arfer o anfon merched a bechgyn i fyw gyda rhieni maeth fod yn un gyffredin yn Iwerddon yn ystod y Canol Oesoedd cynnar. Ystyrid hyn yn ffordd o ddysgu sgiliau i’r plant ac o gryfhau’r cysylltiadau rhwng teuluoedd. Nid yw mor glir, fodd bynnag, pa beth yn union oedd y sefyllfa yng Nghymru.

Wedi dweud hynny, y mae yn hysbys fod yna draddodiad yng Nghymru yr Oesoedd Canol o ddysgu bechgyn o dras uchel ystod o sgiliau a elwir  y pedair camp ar hugain, ac y mae'n bosib y dysgid y rheini pan oedd bachgen gyda rhieni maeth. Ymhlith y pedair camp ar hugain yr oedd gorchestion yn ymwneud â chryfder, ymgodymu (reslo), nofio, saethu â bwa, cleddyfa, heboca, a datgan barddoniaeth i gyfeiliant  y delyn.