"Lladdwn rai o'r cŵn bach ac irwn ei hwyneb hithau, Rhiannon, a'i dwylo â'r gwaed, a thaflwn yr esgyrn ger ei bron a thaerwn iddi ddifetha'r mab ei hunan. "
Llun o Rhiannon yn marchogaeth yn Arberth o 'The Mabinogion' (1877) - cyfieithiad Charlotte Guest
Public DomainLlun o Rhiannon yn marchogaeth yn Arberth o 'The Mabinogion' (1877) - cyfieithiad Charlotte Guest - Credit: anhysbys

Y mae stori Rhiannon yn enghraifft o ‘Thema’r Wraig dan Gabl’ (yr hyn a elwir yn Saesneg the Calumniated Wife Theme  neu’r Constance Theme, (ar ôl cymeriad yn y Lawyer’s Tale gan Chaucer). Y mae’r thema hon i’w gweld yn llên werin sawl gwlad, a’i chraidd yw erlid a gwrthod gwraig sy’n ddiarth i gymuned y mae’n dod yn rhan ohoni drwy briodas. Yn aml iawn, cyhuddir y wraig o ladd a bwyta ei phlant ei hun, a dyna a awgrymir yn achos Rhiannon. Ceir enghraifft arall o thema’r ‘wraig dan gabl’ yn Branwen ferch Llŷr pan gosbir Branwen yn sgil priodi Matholwch.

Mewn llyfr o'r enw The Mabinogi: A Book of Essays (gol. Charles William Sullivan) ceir gweld erthygl gan Juliette Wood o dan y teitl, 'The Calumniated  Wife in Medieval Welsh Literature'.

Ceir gweld yr erthygl ar ffurf e-lyfr yma.