"ni phlannodd neb ei waywffon ynddo yng Nghamlan gan ei deced"

Dywedir mai Cad Gamlan (Battle of Camlan) oedd brwydr derfynol y Brenin Arthur chwedlonol, ac iddo gael naill ai ei ladd neu ei glwyfo'n angheuol ynddi. Cyfeirir ati yn Annales Cambriae ac yn Historia Regum Britanniae Sieffre o Fynwy. Y mae sawl cyfeiriad ati hefyd yn Breuddwyd Rhonabwy.

Y mae cryn ddyfalu wedi bod ynghylch lleoliad Cad Gamlan. Ymhlith y lleoedd a awgrymir y mae Queen Camel yng Ngwlad yr Ha'; y Gaer Rufeinig Camboglanna (Castlesteads) ar Wal Hadrian; Camelon ger Falkirk yn yr Alban; a Chwm Camlan ger Ganllwyd, i'r dwyrain o Ddolgellau yng Ngogledd Cymru. (Un o isafonydd Afon Mawddach yw Afon Camlan).

 

Waterfall at Cwm Camlan
Creative Commons Attribution Share AlikeRhaeadr yng Nghwm Camlan - Credyd: Keith Havercroft

Google Map