"Teithiasant yn eu blaenau hyd at Fwyalch Cilgwri"
Blackbird
Creative Commons AttributionMwyalchen - Credyd: jipe_dk

Gofynnir cyngor pump o anifeiliaid ac adar hynafol: gan symud o'r ieuengaf i'r hynaf, y rhain yw: Mwyalch Cilgwri; Carw Rhedynfre; Tylluan Cwm Cawlwyd; Eryr Gwernabwy ac Eog Llyn Llyw (weithiau, ysgrifennir yr enw hwn yn Llyn Lliw).

Mewn Cymraeg cyfoes, Cilgwri yw'r enw a roddir ar y Wirral Peninsula yn ngogledd-orllewin Lloegr rhwng aber Afon Ddyfrdwy ac aber Afon Merswy (Mersey).

Rhedynfre yw'r hen enw Cymraeg ar bentref Farndon yn Sir Gaer.

Nid yw lleoliad Cwm Cawlwyd yn hollol glir: Yn ei chyfieithiad o'r Mabinogion y mae'r Fonesig Charlotte Guest yn nodi 'there is a place of this name in Caernarvonshire, and another in Carmarthenshire’, ond y mae wedi cael ei grybwyll hefyd mai ardal Strathclyde yn yr Alban yw ei leoliad.

Y mae lleoliadau Gwernabwy a Llyn Llyw hefyd yn aneglur; un awgrym yw bod gan Wernabwy gysylltiadau â Bodernabwy yn Llŷn yng ngogledd-orllewin Cymru, a bod Llyn Llyw yn rhywle ym Môr Hafren.

Yn y stori ‘The Ancients of the World’ sydd i'w chael yng nghasgliad William Jenkyn Thomas o straeon tylwyth teg, y mae cyfeirio at anifail hynafol arall, sef the Toad of Cors Fochno. Cyfeirir ato hefyd yng ngherdd R.S. ThomasThe Ancients of the World:

The ousel singing in the woods of Cilgwri
Tirelessly as a stream over the mossed stones
Is not as old as the toad of Cors Fochno
Who feels the cold skin sagging round his bones.